دوشنبه 29 تیر 1405
برترین بازیکنان تاریخ جام جهانی؛ مسی، پله، امباپه
بهترین بازیکنان تاریخ جام جهانی چه کسانی هستند؟ در این مقاله، ۱۰ اسطوره بزرگ جام جهانی از پله و لیونل مسی تا مارادونا، رونالدو، زیدان و امباپه را به همراه افتخارات و درخشش آنها در بزرگترین رقابت فوتبال جهان معرفی میکنیم.
هیچ رویداد ورزشیای بزرگتر از جام جهانی فوتبال نیست. این رقابتها، اوج فوتبال حرفهای به شمار میروند؛ جایی که ستارههای جهانی متولد میشوند، رؤیاها از بین میروند و اسطورهها برای همیشه جاودانه میشوند. گاهی تنها یک گل، یک پاس، یک تکل، یک دفع توپ یا یک مهار دروازهبان کافی است تا بازیکنی که پیش از آن چندان شناختهشده نبود، به قهرمان یک ملت تبدیل شود؛ نامی که برای همیشه در حافظه جمعی مردم کشورش حک خواهد شد.
اما بهترینِ بهترینها چه کسانی هستند؟ کدام بازیکنان بیش از همه در بزرگترین صحنه فوتبال جهان درخشیدهاند؟ صحبت از ستارههایی نیست که تنها در یک دوره جام جهانی عملکردی استثنایی داشتهاند، بلکه منظور اسطورههایی است که در چندین دوره از این رقابتها اثری ماندگار از خود به جا گذاشتهاند.
۱۰. میروسلاو کلوزه (آلمان)
آیا میروسلاو کلوزه یکی از بهترین فوتبالیستهای تاریخ است؟ خیر، قطعاً نه.
کلوزه در سطح باشگاهی همیشه مهاجمی باکیفیت و قابل اتکا بود، اما هرگز در جمع بزرگترین مهاجمان تاریخ قرار نگرفت؛ هرچند برای هواداران لاتزیو، او جایگاهی افسانهای دارد.
اما در تیم ملی آلمان، کلوزه چهرهای کاملاً متفاوت داشت. او مهاجمی فداکار و تیمگرا بود که با وجود روحیه ازخودگذشتگی، گلهای فراوانی نیز به ثمر میرساند. حاصل حضورش در تیم ملی آلمان، ۷۱ گل در ۱۳۷ بازی بود؛ آماری درخشان که وقتی بدانیم ۱۶ گل از این تعداد در جام جهانی به ثمر رسیده است، ارزش بیشتری پیدا میکند.
کلوزه که کفش طلای جام جهانی ۲۰۰۶ را نیز به دست آورده بود، در جام جهانی ۲۰۱۴ برزیل با عبور از رونالدو نازاریو، به بهترین گلزن تاریخ جام جهانی تبدیل شد.
جالب اینکه این رکورد تاریخی در همان دیداری ثبت شد که آلمان با نتیجه فراموشنشدنی ۷ بر ۱ برزیل را در بلو هوریزونته در هم کوبید. همان شب، کلوزه رکورد دیگری نیز به نام خود ثبت کرد و به نخستین بازیکن تاریخ تبدیل شد که در چهار نیمهنهایی پیاپی جام جهانی به میدان رفته است.
از نظر ثبات عملکرد، کلوزه پدیدهای کمنظیر بود. او نیز بهترین پایان ممکن را برای دوران ملی خود تجربه کرد و پس از قهرمانی آلمان مقابل آرژانتین در فینال جام جهانی ۲۰۱۴، با افتخار از فوتبال ملی خداحافظی کرد.
البته بعدها لیونل مسی توانست رکورد گلهای او در جام جهانی را برابر کند، اما کلوزه هیچگاه از این موضوع ناراحت نشد؛ او بارها گفته است که از طرفداران پروپاقرص «نابغه آرژانتینی» است.
نکته جالب اینکه تیم ملی آلمان هیچ مسابقهای را که کلوزه در آن گلزنی کرده باشد، نباخته است.
۹. زینالدین زیدان (فرانسه)
زینالدین زیدان یکی از کاریزماتیکترین و پیچیدهترین شخصیتهای تاریخ فوتبال بود؛ بازیکنی که همانقدر که باوقار و هنرمندانه بازی میکرد، گاهی نیز رفتاری انفجاری و غیرقابل پیشبینی از خود نشان میداد. او نمونه کامل یک «نابغه ناقص» بود و هیچ رقابتی بهتر از جام جهانی، این دوگانگی شخصیتش را به نمایش نگذاشت.
نخستین حضور زیدان در جام جهانی ۱۹۹۸ نزدیک بود خیلی زود و به شکلی تلخ پایان یابد. او در مرحله گروهی به دلیل لگد زدن به فؤاد انور، بازیکن عربستان، با کارت قرمز اخراج شد. با این حال، فرانسه بدون او نیز به مرحله یکچهارم نهایی رسید و زیدان پس از بازگشت، مهمترین نقش را در قهرمانی کشورش ایفا کرد.
او در فینال مقابل برزیل با دو ضربه سر گلزنی کرد تا فرانسه در دیداری غیرمنتظره با نتیجه ۳ بر صفر پیروز شود و برای نخستین بار قهرمان جهان شود.
اما چهار سال بعد، همه چیز کاملاً متفاوت رقم خورد. فرانسه، مدافع عنوان قهرمانی، در جام جهانی ۲۰۰۲ ژاپن و کره جنوبی عملکردی فاجعهبار داشت و حتی نتوانست از مرحله گروهی صعود کند.
پس از آن، زیدان تصمیم به خداحافظی از فوتبال ملی گرفت، اما برای حضور در جام جهانی ۲۰۰۶ متقاعد شد که به تیم ملی بازگردد.
عملکرد زیدان در آن جام نیز واقعاً در حد یک اسطوره بود. او با نمایشهایی درخشان و استادانه، فرانسه را تا فینال هدایت کرد و در هر مسابقه کلاس فوتبال برگزار میکرد.
اما در فینال برلین، بار دیگر روی دیگر شخصیت او آشکار شد. زیدان پس از درگیری با مارکو ماتراتزی که به خواهرش توهین کرده بود، با ضربه معروف سر به سینه مدافع ایتالیایی، یکی از مشهورترین صحنههای تاریخ فوتبال را رقم زد و با کارت قرمز از زمین اخراج شد.
با این وجود، کیفیت بازی، دید فوقالعاده، ظرافت تکنیکی و تأثیرگذاری او در طول مسابقات باعث شد جایزه توپ طلای جام جهانی ۲۰۰۶ به شایستگی به او تعلق بگیرد.
۸. گرد مولر (آلمان)
گرد مولر را بسیاری بزرگترین مهاجم فرصتطلب تاریخ فوتبال میدانند. اسطوره بایرن مونیخ در پنج متر اول چنان شتابی داشت که مدافعان بهسختی میتوانستند مهارش کنند. با وجود قد نهچندان بلند و اندام تنومندش، در بازی هوایی نیز فوقالعاده بود.
اما مهمترین ویژگی مولر، غریزه استثناییاش در گلزنی بود. او بهخوبی میدانست در هر لحظه باید کجا قرار بگیرد و همین موضوع او را به شکارچی بیرحم محوطه جریمه تبدیل کرده بود. فرانتس بکنباوئر بعدها اعتراف کرد که خوشحال است تقریباً تمام دوران باشگاهی و ملی خود را در کنار مولر بازی کرده، نه مقابل او؛ زیرا حتی در تمرینات نیز مهار کردن همتیمیاش تقریباً غیرممکن بود.
آمار گلزنی مولر برای تیم ملی آلمان حیرتانگیز است؛ ۶۸ گل در ۶۲ بازی. نکته شگفتانگیزتر اینکه همین روند در جام جهانی نیز ادامه داشت.
او در تنها ۱۳ بازی طی دو دوره جام جهانی، ۱۴ گل به ثمر رساند؛ آماری که کمتر مهاجمی در تاریخ فوتبال به آن نزدیک شده است. یکی از مهمترین این گلها، گل پیروزی آلمان غربی برابر هلند در فینال جام جهانی ۱۹۷۴ بود؛ دیداری که با قهرمانی آلمان در خاک خودشان به پایان رسید.
۷. کافو (برزیل)
در ایتالیا، کافو را با لقب «ایل پندولینو» میشناختند؛ لقبی که به قطارهای پرسرعت داده میشود. این لقب کاملاً برازنده مدافع راستی بود که انگار تمام ۹۰ دقیقه مسابقه را بدون توقف در طول خط کناری زمین بالا و پایین میدوید.
سر الکس فرگوسن حتی یک بار با شوخی گفته بود که کافو باید دو قلب داشته باشد تا بتواند چنین دوندگی خارقالعادهای را در تمام طول مسابقه حفظ کند.
کافو واقعاً پدیدهای کمنظیر بود و الهامبخش نسل کاملی از مدافعان راست شد؛ بازیکنانی که تلاش میکردند مانند او در حملات نقش یک وینگر اضافه را ایفا کنند، بیآنکه از وظایف دفاعی خود غافل شوند.
این مدافع خستگیناپذیر و محبوب، در مجموع در چهار جام جهانی حضور یافت و رکورد بازی در سه فینال جام جهانی را به ثبت رساند.
در فینال جام جهانی ۱۹۹۴ ابتدا روی نیمکت نشست، اما پس از مصدومیت ژورژینیو خیلی زود وارد میدان شد و نقش مهمی در بسته ماندن دروازه برزیل ایفا کرد؛ مسابقهای که در نهایت با پیروزی برزیل در ضربات پنالتی مقابل ایتالیا به پایان رسید.
چهار سال بعد، در جام جهانی ۱۹۹۸ فرانسه، کافو دیگر بهعنوان بهترین مدافع راست هجومی جهان شناخته میشد. هرچند برزیل در فینال مغلوب میزبان شد، اما او همچنان یکی از ستارههای بزرگ آن تیم بود.
سرانجام در جام جهانی ۲۰۰۲، کافو دومین قهرمانی خود در جام جهانی و نخستین قهرمانیاش بهعنوان کاپیتان را جشن گرفت. برزیل در فینال با نتیجه ۲ بر صفر آلمان را شکست داد و جام را بالای سر برد.
۶. فرانتس بکنباوئر (آلمان)
«قیصر»، همانطور که او را مینامیدند، ابتدا هافبکی بااستعداد بود، اما بعدها به خط دفاع منتقل شد و اگر هم مخترع پست لیبرو (سوییپر) نبود، بدون شک بزرگترین بازیکنی بود که این نقش را به کمال رساند.
او در جام جهانی ۱۹۶۶ نقش مهمی در صعود آلمان غربی به فینال داشت و در مسیر رسیدن به دیدار پایانی، چهار گل نیز به ثمر رساند.
چهار سال بعد در مکزیک نیز مقابل انگلیس گلزنی کرد، اما خاطره ماندگار او از آن مسابقات به نیمهنهایی تاریخی برابر ایتالیا بازمیگردد؛ مسابقهای که بعدها به «بازی قرن» مشهور شد.
در آن دیدار، بکنباوئر از ناحیه شانه دچار دررفتگی شد، اما چون آلمان هر دو تعویض خود را انجام داده بود، حاضر نشد تیمش را ۱۰ نفره بگذارد. او با دستی که در آویز قرار گرفته بود، تا پایان مسابقه در زمین ماند و با وجود درد شدید به بازی ادامه داد؛ تصویری که هنوز هم یکی از نمادهای تعصب و فداکاری در تاریخ فوتبال محسوب میشود.
چهار سال بعد، در جام جهانی ۱۹۷۴، بسیاری از هواداران بیطرف دوست داشتند تیم رؤیایی هلند با رهبری یوهان کرویف قهرمان شود، اما هیچکس نمیتوانست منکر این حقیقت شود که بکنباوئر نیز کاملاً شایسته فتح جام بود.
آلمان غربی در فینال مونیخ با نتیجه ۲ بر ۱ هلند را شکست داد و بکنباوئر سرانجام جام جهانی را بالای سر برد.
۵. کیلیان امباپه (فرانسه)
کیلیان امباپه هنوز قهرمانی در لیگ قهرمانان اروپا یا توپ طلای فوتبال جهان را در کارنامه ندارد و با این حال، تنها ۲۷ سال سن دارد. اما با وجود این، جایگاه او بهعنوان یکی از اسطورههای تاریخ جام جهانی، دیگر جای هیچ تردیدی ندارد.
امباپه در نخستین حضورش در جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه، با عملکردی خیرهکننده به عنوان بهترین بازیکن جوان مسابقات انتخاب شد. او در مسیر قهرمانی فرانسه چهار گل به ثمر رساند که یکی از آنها در فینال مقابل کرواسی بود. به این ترتیب، او نخستین نوجوانی شد که پس از پله در سال ۱۹۵۸، در فینال جام جهانی گلزنی میکند.
او با به ثمر رساندن هتتریک در فینال جام جهانی ۲۰۲۲ قطر، تنها دومین بازیکن تاریخ شد که به چنین دستاوردی میرسد. هرچند این نمایش فوقالعاده برای حفظ عنوان قهرمانی فرانسه کافی نبود، اما امباپه کفش طلای مسابقات را از آن خود کرد و تعداد گلهایش در دیدارهای فینال جام جهانی را به چهار رساند؛ رکوردی که هیچ بازیکنی در تاریخ این رقابتها به آن نرسیده است.
در ادامه نیز، او در جام جهانی ۲۰۲۶ با به ثمر رساندن ۱۰ گل، مجموع گلهای خود در تاریخ این رقابتها را به ۲۲ گل در تنها ۲۲ مسابقه رساند و به بهترین گلزن تاریخ جام جهانی تبدیل شد.
امباپه همچنین دومین کفش طلای خود در جام جهانی را به دست آورد؛ افتخاری که پیش از او هیچ بازیکنی موفق به کسب آن نشده بود.
۴. رونالدو (برزیل)
اینکه چرا رونالدو نازاریو پیش از فینال جام جهانی ۱۹۹۸ دچار تشنج شد، هنوز هم یکی از بزرگترین رازهای تاریخ فوتبال است. اما یک موضوع کاملاً روشن است؛ اگر او از نظر جسمی و روحی در شرایط طبیعی قرار داشت، احتمالاً فینال پاریس به شکلی کاملاً متفاوت رقم میخورد.
لقب «اُ فنومنو» (پدیده) کاملاً برازنده او بود. رونالدو فوتبالی را ارائه میداد که پیش از آن کمتر کسی دیده بود؛ مهاجمی با سرعت انفجاری یک دونده، قدرت بدنی فوقالعاده و تکنیکی در حد بهترین وینگرهای جهان.
به همین دلیل، هرچند او در شکست سه بر صفر برزیل مقابل فرانسه تنها سایهای از رونالدوی همیشگی بود، اما نمایشهای درخشانش در طول مسابقات باعث شد عنوان بهترین بازیکن جام جهانی ۱۹۹۸ را به دست آورد.
چهار سال بعد، داستان کاملاً تغییر کرد. رونالدو که نزدیک به چهار سال با مصدومیتهای سنگین دستوپنجه نرم کرده بود، در جام جهانی ۲۰۰۲ ژاپن و کره جنوبی با انگیزهای مضاعف بازگشت تا پاسخی قاطع به تمام تردیدها بدهد.
او در هفت مسابقه هشت گل به ثمر رساند؛ از جمله دو گل در فینال برابر آلمان که قهرمانی پنجم برزیل را رقم زد.
جالب اینکه با وجود این عملکرد درخشان، جایزه توپ طلای مسابقات به شکل عجیبی به اولیور کان، دروازهبان آلمان رسید.
۳. دیهگو مارادونا (آرژانتین)
شاید هیچ بازیکنی در تاریخ جام جهانی به اندازه دیهگو مارادونا در سال ۱۹۸۶ بر یک تورنمنت سلطه نداشته باشد.
استعداد ذاتی او بیهمتا بود و در مکزیک، علاوه بر آمادگی جسمانی، از نظر ذهنی نیز کاملاً روی فوتبال متمرکز شده بود.
مارادونا که در ناپل زندگی پرحاشیه و خوشگذرانی داشت، ماهها پیش از آغاز جام جهانی ۱۹۸۶ تمرین کرد تا از نظر بدنی در بهترین شرایط ممکن قرار بگیرد. او میخواست خاطره تلخ جام جهانی ۱۹۸۲ اسپانیا را جبران کند؛ تورنمنتی که پس از تحمل خطاهای خشن و مداوم مدافعان، در دیدار برابر برزیل از زمین اخراج شد.
اما در مکزیک، هیچ تیمی قادر به متوقف کردن او نبود. آرژانتین در مسیر قهرمانی ۱۴ گل به ثمر رساند و مارادونا به طور مستقیم روی ۱۰ گل از آنها نقش داشت؛ آماری که بهخوبی نشان میدهد او تا چه اندازه بار تیم را به دوش میکشید.
البته آنچه بیش از هر چیز دیگری نام مارادونا را در تاریخ جام جهانی جاودانه کرد، دیدار مرحله یکچهارم نهایی مقابل انگلیس بود.
او ابتدا با گلی که بعدها به «دست خدا» معروف شد، دروازه انگلیس را باز کرد و تنها چند دقیقه بعد، با دریبلی استثنایی و عبور از چندین بازیکن، گلی به ثمر رساند که هنوز هم بسیاری آن را زیباترین گل تاریخ جام جهانی میدانند.
البته میراث مارادونا در جام جهانی، سالها بعد با مثبت شدن تست دوپینگ او در جام جهانی ۱۹۹۴ آمریکا خدشهدار شد و همین مسئله باعث شده تا همچنان یکی از بحثبرانگیزترین چهرههای تاریخ فوتبال باشد.
اما هیچکس نمیتواند جایگاه او را در میان بزرگترین بازیکنان تاریخ جام جهانی زیر سؤال ببرد.
۲. لیونل مسی (آرژانتین)
بیش از ۱۵ سال، لیونل مسی سطحی از ثبات و درخشش را به نمایش گذاشت که او را از تقریباً تمام بازیکنان تاریخ فوتبال متمایز میکرد. با این حال، بسیاری هنوز درباره اینکه او بهترین بازیکن تاریخ است یا نه تردید داشتند؛ تنها به این دلیل که جام جهانی را نبرده بود.
مسی در جام جهانی ۲۰۱۴ برزیل تا آستانه تحقق این رؤیا پیش رفت. او پس از نمایشهای درخشان، توپ طلای مسابقات را بهعنوان بهترین بازیکن جام جهانی دریافت کرد، اما جامی که بیش از هر چیز آرزویش را داشت، از دستش رفت. آرژانتین در فینال، پس از ۱۲۰ دقیقه نبرد سخت، با گل ماریو گوتزه در وقتهای اضافه برابر آلمان شکست خورد و دستش از جام کوتاه ماند.
پس از حذف آرژانتین در مرحله یکهشتم نهایی جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه مقابل فرانسه، بسیاری تصور میکردند فرصت مسی برای قهرمان شدن در جام جهانی برای همیشه از بین رفته است.
اما چهار سال بعد در قطر، اتفاقی افتاد که شاید کمتر کسی انتظارش را داشت. مسی ۳۵ ساله، برخلاف گذر زمان و تمام پیشبینیها، یکی از درخشانترین عملکردهای فردی تاریخ جام جهانی را به نمایش گذاشت؛ نمایشی که بسیاری آن را بهترین عملکرد یک بازیکن از زمان دیهگو مارادونا در جام جهانی ۱۹۸۶ میدانند.
پس از شکست غیرمنتظره آرژانتین مقابل عربستان سعودی در نخستین مسابقه، مسی تیمش را از خطر حذف زودهنگام نجات داد و سپس تاریخسازی را آغاز کرد.
او نخستین بازیکن تاریخ شد که در مرحله گروهی، یکهشتم نهایی، یکچهارم نهایی، نیمهنهایی و فینال یک دوره جام جهانی گلزنی میکند. علاوه بر این، در تمام مراحل حذفی به عنوان بهترین بازیکن میدان انتخاب شد و در پایان نیز دومین توپ طلای جام جهانی خود را به دست آورد؛ رکوردی که تاکنون هیچ بازیکن دیگری موفق به ثبت آن نشده است.
بسیاری تصور میکردند پس از قهرمانی آرژانتین برابر فرانسه در ضربات پنالتی و فتح جام جهانی قطر، مسی از فوتبال ملی خداحافظی خواهد کرد؛ چرا که تقریباً همه افتخارات ممکن را به دست آورده بود.
اما او تصمیم گرفت به حضورش در تیم ملی ادامه دهد.
در ششمین حضورش در جام جهانی، برخلاف تمام پیشبینیها، بار دیگر آرژانتین تحت هدایت لیونل اسکالونی را تا فینال رساند. مسی در آن دوره ۸ گل و ۴ پاس گل ثبت کرد و بیش از هر زمان دیگری جایگاه خود را به عنوان بهترین بازیکن تاریخ فوتبال (GOAT) تثبیت کرد.
۱. پله (برزیل)
چه کسی جز پله میتوانست در صدر این فهرست قرار بگیرد؟ مردی که جهان فوتبال او را با لقب «پادشاه» میشناسد، تنها بازیکن تاریخ است که در سه قهرمانی جام جهانی حضور داشته است.
البته در جام جهانی ۱۹۶۲ شیلی، به دلیل مصدومیت تنها نقش محدودی در قهرمانی برزیل ایفا کرد، اما در دو قهرمانی سالهای ۱۹۵۸ و ۱۹۷۰ ستاره بیچونوچرای سلسائو بود.
پله تنها ۱۷ سال داشت که در جام جهانی ۱۹۵۸ سوئد جام ژول ریمه را بالای سر برد. او پس از تثبیت جایگاهش در ترکیب اصلی برزیل، در مراحل حذفی نمایشی فراموشنشدنی ارائه داد.
او در مرحله یکچهارم نهایی، تکگل پیروزیبخش برزیل مقابل ولز را به ثمر رساند، سپس در نیمهنهایی برابر فرانسه هتتریک کرد تا برزیل با نتیجه ۵ بر ۲ راهی فینال شود و در دیدار نهایی نیز با زدن دو گل، نقش اصلی را در پیروزی مقابل میزبان و نخستین قهرمانی تاریخ برزیل ایفا کرد.
دوازده سال بعد، در جام جهانی ۱۹۷۰ مکزیک، پله شاهکار واقعی خود را خلق کرد.
تیمی که بسیاری آن را بهترین تیم ملی تاریخ فوتبال میدانند، با رهبری شماره ۱۰ افسانهای خود تمام حریفان را یکی پس از دیگری شکست داد. پله در آن مسابقات چهار گل به ثمر رساند که یکی از مهمترین آنها در پیروزی تاریخی ۴ بر ۱ مقابل ایتالیا در فینال بود.
جام جهانی 2026
